Interdyscyplinarne podejście ku zrozumieniu zróżnicowania, fizjologii i toksyczności Prymnesium parvum

Nowy projekt badawczy dotyczący masowych śnięć ryb w Odrze w którym ERCE PAN będzie uczestniczyć

W latach 2022–2024 na Odrze doszło do masowej śmierci ryb i innych organizmów wodnych. Kluczową przyczyną okazało się pojawienie glonu Prymnesium parvum, którego toksyczne zakwity wywołały poważne skutki ekologiczne i społeczno-ekonomiczne.

Choć problem P. parvum narasta, wciąż brakuje pełnego zrozumienia mechanizmów stojących za jego toksycznością. Dopiero w 2024 roku prawidłowo zidentyfikowano geny odpowiadające za syntezę ichtiotoksyn z grupy prymnezyn (PRMs), a czynniki środowiskowe i biologiczne regulujące ich produkcję nadal pozostają słabo poznane.

Szeroki zespół projektowy ekspertów z zakresu: ekotoksykologii, hydrologii, ichtiologii, biologii komórki i mikroorganizmów, chemii produktów naturalnych, biologii molekularnej i bioinformatyki; zapewnia kompleksowe, interdyscyplinarne podejście do badania przyczyn masowych zakwitów i toksyczności P. parvum, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożonych wód Polski.

 Cele projektu:

  • identyfikacja czynników biotycznych i abiotycznych stymulujących produkcję toksyn,
  • poznanie mechanizmów ich działania na organizmy wodne i potencjalny wpływ na zdrowie człowieka.

 Efekty projektu pozwolą:

  • zrozumieć mechanizmy stojące za toksycznością P. parvum,
  • lepiej oceniać ryzyko ekologiczne i zdrowotne,
  • opracować skuteczniejsze strategie przeciwdziałania masowym zakwitom glonów

W projekcie uczestniczyć będą zespoły z następujących jednostek:

1. Uniwersytet Jagielloński (Lider)
2. Uniwersytet Gdański
3. Uniwersytet Warszawski
4. Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
5. Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii Polskiej Akademii Nauk
6. Uniwersytet Śląski w Katowicach

Projekt będzie realizowanych w ramach OPUS 29 finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki

Pokaż mniej

Podstawowe informacje

Kierownik projektu z ramienia ERCE:
Joanna Mankiewicz-Boczek

Źródło finansowania:
Narodowe Centrum Nauki
Całkowity budżet: 602 444 PLN
Rozpoczęcie projektu: 2026
Zakończenie projektu: 2030
Kod/akronim projektu: 2025/57/B/NZ9/04798