Wiosną 2026 r. odbył się Piąty Cykl Spotkań Regionalnych Interesariuszy Projektu LIFE Pilica – poniżej linki do relacji na FB projektowym ze spotkań:

• spotkanie dla województwa mazowieckiego
• spotkanie dla województwa łódzkiego
• relacja nagrana z warsztatów podczas spotkania dla województwa łódzkiego
• spotkania dla województwa świętokrzyskiego oraz śląskiego wraz z małopolskim

Statystyka uczestnictwa

W tegorocznym cyklu wzięło udział 142 Przedstawicieli z 30 gmin oraz 40 instytucji takich jak: Urzędy Marszałkowskie, Urząd Wojewódzki, Regionalne Dyrekcje Ochrony Środowiska, Lasy Państwowe, Wojewódzkie Zespoły Parków Krajobrazowych, Starostwa Powiatowe, Ośrodki Doradztwa Rolniczego, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin
i Nasiennictwa, Polski Związek Wędkarski, Wody Polskie – Zarząd Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim oraz Nadzory Wodne, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Wdrażanie działań adaptacyjnych oraz realizacja założeń Planów Gospodarowania Wodami (PGW) na poziomie gminnym stanowią jedno z kluczowych wyzwań stojących przed samorządami w zlewni Pilicy. Efektywne zarządzanie lokalnymi zasobami wodnymi, wdrażanie rozwiązań z zakresu błękitno-zielonej infrastruktury oraz wspomaganie retencji wymagają nie tylko wiedzy technicznej, ale przede wszystkim akceptacji społecznej i sprawnej komunikacji.

Mając na uwadze powyższe uwarunkowania, w ramach V cyklu Spotkań Regionalnych Interesariuszy projektu LIFE Pilica, zorganizowano dedykowane warsztaty podnoszące kompetencje kadr samorządowych oraz przedstawicieli instytucji środowiskowych w zakresie włączania społecznego
i rozwiązywania sporów.

Warsztaty pn. „Partycypacja społeczna i zarządzanie konfliktem w kontekście adaptacji do zmian klimatu i gospodarowaniu wodami” poprowadziły dla nas:

dr inż. arch. Agnieszka Czachowska– Fundacja Sendzimira

mgr inż. Helena Pomeroy – Fundacja Rozwoju Wzrastam

Główne cele warsztatów

Nadrzędnym celem spotkań było wzmocnienie potencjału instytucjonalnego i społecznego (tzw. capacity building) instytucji wskazywanych jako odpowiedzialne za realizację i sprawozdawczość Planów gospodarowania wodami. Warsztaty zostały zaprojektowane wokół następujących celów szczegółowych:

• Rozumienie i stosowanie partycypacji społecznej w kontekście adaptacji do zmian klimatu
  i zwiększania retencji oraz innych wyzwań środowiskowych;
• Identyfikacja oraz analiza kluczowych barier i wyzwań stojących przed administracją samorządową podczas wdrażania procesów partycypacyjnych;
• Podniesienie kompetencji urzędników w zakresie projektowania elastycznych narzędzi włączania społecznego, dostosowanych do lokalnych uwarunkowań;
• Poznanie dynamiki konfliktów społecznych wokół zasobów wodnych oraz wypracowanie metod ich konstruktywnego zarządzania i deeskalacji, a także wypracowywanie podejścia, które opiekuje tematy i potrzeby zanim staną się one konfliktem.

Przebieg i struktura merytoryczna spotkania

Warsztaty zgodnie z naszą praktyką charakteryzowały się wysokim stopniem interaktywności, łącząc bloki teoretyczno-prezentacyjne z praktyczną pracą warsztatową w grupach. W pierwszej części skupiliśmy się na diagnozie wyzwań oraz osadzeniu w ramach prawnych. Ekspertki przedstawiły uwarunkowania prawne oraz narzędzia i techniki partycypacji społecznej wynikające z aktualnych ustaw. Następnie uczestnicy, pracując w grupach roboczych, dokonali mapowania najważniejszych problemów, z jakimi mierzą się ich gminy w obszarze zarządzania wodami opadowymi oraz komunikacji tych procesów mieszkańcom.

Kolejny blok poświęcony był wypracowywaniu propozycji działań i odpowiedzi na zidentyfikowane wcześniej bariery. Wypracowane przez grupy koncepcje zostały poddane wspólnej analizie oraz uzyskały szczegółowy komentarz ekspercki prowadzących, co pozwoliło na weryfikację ich wykonalności w realiach samorządowych.

Ostatnim elementem warsztatów była gra symulacyjna bazująca na naszych doświadczeniach
i postawach negocjacyjnych poprzedzona teoretycznym omówieniem dynamiki konfliktów. Zadanie to posłużyło jako podstawa do omówienia technik mediacyjnych i metod prowadzenia dialogu, zanim różnica zdań przerodzi się w otwarty konflikt.

Wnioski i podsumowanie

Przeprowadzone warsztaty potwierdziły, że skuteczna gospodarka wodna i adaptacja do zmian klimatu nie mogą odbywać się w izolacji od społeczności lokalnych. Wypracowanie stałych mechanizmów dialogu na poziomie gminnym pozwala na minimalizację ryzyk decyzyjnych oraz buduje poparcie dla prośrodowiskowych inwestycji.

Zorganizowane warsztaty i wyjście naprzeciw potrzebom zgłaszanym przez interesariuszy w badaniach ewaluacyjnych pozwala na zapełnienie istotnej luki kompetencyjnej. Pozyskana przez uczestników wiedza oraz rozwinięcie umiejętności w zakresie zarządzania konfliktami stanowią realne wsparcie w codziennej pracy urzędów oraz instytucji środowiskowych, zwłaszcza że osadziliśmy je w warunkach lokalnych problemów oraz napotykanych wyzwań.

———————————————-

Projekt LIFE Pilica  „Wdrażanie Planu gospodarowania wodami w dorzeczu Wisły na przykładzie zlewni Pilicy” jest realizowany w ramach programu LIFE i uzyskał dofinansowanie z Komisji Europejskiej i Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Projekt odwołuje się do działań wskazanych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły i ma na celu wspieranie współpracy pomiędzy wymienionymi instytucjami wskazanymi jako odpowiedzialne za realizację zapisanych działań naprawczych.

Spotkania Regionalne Interesariuszy Projektu LIFE Pilica są cyklicznymi spotkaniami Przedstawicieli instytucji oraz jednostek samorządu terytorialnego ze zlewni rzeki Pilicy na poziomie danego województwa: łódzkiego, mazowieckiego, śląskiego i świętokrzyskiego zaangażowanych we wdrażanie Planu gospodarowania wodami.

Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii (ERCE PAN) jest jednostką naukową zajmującą się zastosowaniem ekohydrologii w zlewniowym gospodarowaniu wodami oraz posiadająca doświadczony zespół mogący pochwalić się efektywnymi wdrożeniami rozwiązań opartych na przyrodzie. W projekcie LIFE Pilica m.in. pełni rolę opiekuna Grupy Interesariuszy projektu, wspierając integrację, komunikację dla zbudowania szerszego potencjału do wdrażania zapisów PGW.
Profesor Katarzyna Izydorczyk, dr hab., Dyrektor ERCE PAN, pełni rolę Kierownika Merytorycznego projektu.

Więcej informacji na stronie projektu – https://lifepilica.pl/pl/aktualnosci/v-spotkania-regionalne-interesariuszy-projektu-life-pilica