W dniu 15 maja 2026 r. odbyło się spotkanie Regionalnej Grupy II (Europa Wschodnia) Międzyrządowego Programu Hydrologicznego UNESCO (UNESCO IHP), zorganizowane w formule hybrydowej przez Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii Polskiej Akademii Nauk (ERCE PAN) w Łodzi. Obradom przewodniczył prof. Maciej Zalewski, Wiceprzewodniczący Rady UNESCO IHP.

Spotkanie zostało zorganizowane w ramach przygotowań do posiedzenia Rady UNESCO IHP, które odbędzie się w dniach 1–5 czerwca 2026 r. w siedzibie UNESCO w Paryżu. Głównym celem dyskusji była śródokresowa ewaluacja IX fazy UNESCO IHP (2022–2029) oraz wypracowanie rekomendacji dla dalszego rozwoju programu.

W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Polski, Słowacji, Słowenii, Czech i Węgier, w tym prof. Maciej Zalewski i dr Paweł Jarosiewicz (Polska), dr Ladislav Holko i dr Pavol Miklánek (Słowacja), prof. Matjaž Mikoš (Słowenia), dr Jan Danhelka (Czechy) oraz dr László Balatonyi (Węgry).

Dyskusja koncentrowała się na wzmacnianiu strategicznej roli UNESCO IHP w odpowiadaniu na współczesne i przyszłe wyzwania związane z gospodarką wodną, zmianami klimatu oraz bezpieczeństwem wodnym. Uczestnicy podkreślili potrzebę intensyfikacji współpracy z organizacjami partnerskimi, takimi jak IAHR, a także zwiększenia zaangażowania UNESCO IHP w projekty realizowane w ramach programów Unii Europejskiej, m.in. LIFE i Interreg.

Jednym z kluczowych tematów była konieczność priorytetyzacji działań UNESCO IHP zgodnie z hierarchią potrzeb związanych z bezpieczeństwem wodnym. W tym kontekście szczególną uwagę zwrócono na interakcje pomiędzy wodami podziemnymi, wodami powierzchniowymi i ekosystemami jako jedno z najważniejszych wyzwań metodologicznych i naukowych dla przyszłego zrównoważonego zarządzania zasobami wodnymi.

Podkreślono również znaczenie Regionalnych Centrów Kategorii II UNESCO oraz Katedr UNESCO w rozwijaniu innowacyjnych kierunków badań i wdrożeń, takich jak modelowanie i prognozowanie osuwisk, ekohydrologia czy zastosowanie sztucznej inteligencji w naukach o wodzie.

Wśród najważniejszych rekomendacji znalazły się także:

• wspieranie regionalnych inicjatyw dotyczących transgranicznego zarządzania wodami, ze szczególnym uwzględnieniem regionu Dunaju;
• utrzymanie i rozwój zlewni referencyjnych oraz demonstracyjnych obiektów ekohydrologicznych UNESCO IHP;
• pogłębianie współpracy z Komisją Europejską poprzez wykorzystanie UNESCO IHP jako platformy dla tworzenia innowacyjnych i problemowo zorientowanych programów finansowania;
• wzmacnianie współpracy naukowej i edukacyjnej pomiędzy Europą i Afryką z wykorzystaniem regionalnych biur i centrów UNESCO jako platform wymiany wiedzy i doświadczeń.

Na zakończenie spotkania prof. Maciej Zalewski zaprosił członków Regionalnej Grupy II do udziału we wspólnych warsztatach roboczych planowanych w Polsce w maju 2027 r., poświęconych dalszemu rozwojowi współpracy regionalnej w ramach UNESCO IHP. Dodatkowe spotkanie robocze planowane jest również podczas czerwcowej sesji Rady UNESCO IHP w Paryżu.