Zespół ERCE PAN wspiera swoją wiedzą i doświadczeniem Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego w realizacji projektu Gov4Water (finansowany z programu Interreg Europe).

W ramach tej współpracy zgłosiliśmy dwie dobre praktyki z obszaru gospodarki wodnej:

• Creation of demonstration cases to overcome scepticism about nature-based ecohydrological solutions – na bazie doświadczeń z projektu LIFE Pilica i LIFE Ekorob
• The use of blue-green infrastructure in stormwater management in the center of Łódź – na bazie doświadczeń projektów Atenas, EuPolis i Re-Public Spaces,

którymi mogą inspirować się partnerzy projektu (Dobre praktyki Gov4Water) oraz wszyscy szukający dobrych praktyk do wdrożenia w krajach UE oraz poza nią dzięki bazie danych projektów Interreg.

Ponadto przygotowaliśmy dwa raporty eksperckie:

„Procedury adaptacji do zmian klimatu w województwie łódzkim”

W raporcie przeanalizowaliśmy obserwowane i prognozowane zmiany klimatu w województwie łódzkim oraz ich konsekwencje dla bilansu wodnego, rolnictwa, gospodarki i jakości środowiska. Wskazaliśmy na systematyczny wzrost temperatury (łagodniejsze zimy, częstsze i dłuższe fale upałów), zmiany sezonowości oraz intensywności opadów (więcej opadów zimą, mniej latem, rosnąca intensywność deszczy), a także na narastające ryzyko susz i powodzi błyskawicznych. Szczególną uwagę poświęciliśmy zmianom odpływu wód, skróceniu okresu zalegania pokrywy śnieżnej oraz pogłębiającemu się deficytowi wodnemu w okresie wegetacyjnym.

Wykazaliśmy również, że zmiana klimatu oddziałuje na jakość wód – m.in. poprzez zwiększone wymywanie azotu i fosforu oraz rosnące ryzyko eutrofizacji zbiorników, takich jak Jeziorsko i Sulejów. Analizując dokumenty strategiczne regionu, stwierdziliśmy, że choć Strategia Rozwoju Województwa Łódzkiego identyfikuje wyzwania klimatyczne, brakuje w niej pełnej integracji sektorowej oraz jednoznacznego określenia podziału kompetencji między poziomem regionalnym a centralnym. Wskazaliśmy na potrzebę podejścia holistycznego, łączącego gospodarkę wodną, planowanie przestrzenne i ochronę ekosystemów.

„Zarządzanie wodą w województwie łódzkim: potrzeby i propozycje”

W raporcie dokonaliśmy oceny obowiązujących ram prawnych, instytucjonalnych i organizacyjnych zarządzania wodą w województwie łódzkim oraz sformułowaliśmy rekomendacje dotyczące budowy bardziej odpornego i zintegrowanego systemu gospodarowania zasobami wodnymi. Wykazaliśmy, że region – z uwagi na strukturalny deficyt wód, brak dużych rzek oraz niską retencyjność krajobrazu – jest szczególnie podatny na skutki suszy, presję urbanizacyjną i zmiany klimatu.

Zidentyfikowaliśmy rozproszenie kompetencji pomiędzy administracją rządową (PGW Wody Polskie), samorządami oraz innymi instytucjami jako jedną z kluczowych barier skutecznego zarządzania w skali zlewni. Zaproponowaliśmy przejście od podejścia administracyjnego do podejścia hydrologicznego (zlewniowego), wzmocnienie współpracy międzyinstytucjonalnej – w tym rozwój Lokalnych Partnerstw Wodnych – oraz silniejszą integrację polityki wodnej z planowaniem przestrzennym i rolnym. Podkreśliliśmy znaczenie zwiększania retencji krajobrazowej, rozwoju zielono-niebieskiej infrastruktury, renaturyzacji ekosystemów oraz wykorzystania danych i narzędzi cyfrowych w procesach decyzyjnych.

Oba opracowania traktujemy jako komplementarne: w pierwszym diagnozujemy presje klimatyczne i ich skutki hydrologiczne, w drugim przedstawiamy systemowe rozwiązania instytucjonalne i planistyczne, które mogą zwiększyć odporność regionu.

Więcej o projekcie Gov4Water https://www.interregeurope.eu/gov4water