Rok 2026 jest szczególnym momentem dla międzynarodowego środowiska naukowego zajmującego się wodą. Podczas 27. Sesji Rady Międzyrządowego Programu Hydrologicznego UNESCO (UNESCO IHP), która odbyła się w dniach 1–5 czerwca 2026 r. w Paryżu, świętowano

30-lecie programu ekohydrologii w UNESCO oraz 20-lecie sieci Ekohydrologicznych Obszarów Demonstracyjnych UNESCO.

Jubileuszowa sesja zgromadziła przedstawicieli UNESCO, rządów państw członkowskich, centrów kategorii 2, Katedr UNESCO, partnerów naukowych oraz młodych profesjonalistów. Wydarzenie było okazją do podsumowania trzech dekad rozwoju ekohydrologii oraz refleksji nad jej przyszłą rolą w budowaniu bezpieczeństwa wodnego i odporności krajobrazu.

Ekohydrologia została wprowadzona do programu UNESCO IHP w połowie lat dziewięćdziesiątych jako odpowiedź na rosnącą potrzebę integracji wiedzy hydrologicznej i ekologicznej. Koncepcja ta, rozwijana od początku przez sieć naukową pod kierunkiem prof. Macieja Zalewskiego, zakłada wykorzystanie naturalnych procesów zachodzących w ekosystemach do poprawy jakości i ilości zasobów wodnych oraz zwiększania odporności środowiska na presje antropogeniczne i zmiany klimatu.

Dziś ekohydrologia stanowi jeden z filarów działań UNESCO IHP w zakresie wdrażania zaawansowanych rozwiązań opartych na przyrodzie (Nature-based Solutions), integrujących ochronę ekosystemów z potrzebami społecznymi i gospodarczymi. Podejście to znajduje zastosowanie zarówno w renaturyzacji rzek i mokradeł, ograniczaniu skutków susz i powodzi, jak i w rozwoju odpornych systemów gospodarki wodnej w miastach i krajobrazach rolniczych.

W trakcie sesji prof. Maciej Zalewski przedstawił wyzwania i perspektywy rozwoju ekohydrologii, podkreślając jej znaczenie jako transdyscyplinarnego podejścia łączącego nauki przyrodnicze, techniczne i społeczne. W panelu eksperckim uczestniczył również dr Paweł Jarosiewicz, prezentując UNESCO Ecohydrology Youth Network (EHYN), czyli globalną sieć młodych naukowców rozwijających idee ekohydrologii w ponad 70 krajach świata. Jednym z elementów sesji była oficjalna prezentacja książki „Transdisciplinary Ecohydrology„, która jest obecnie w procesie wydawniczym w Elsevier i będzie stanowić syntezę wiedzy na temat ekohydrologii i definiować przyszłość transdyscyplinarnego podejścia do zasobów wodnych i środowiska.

Ważnym elementem jubileuszowych obchodów był również aktywny udział Ministerstwa Infrastruktury Rzeczypospolitej Polskiej, które od wielu lat wspiera działania realizowane w ramach UNESCO IHP oraz rozwój ekohydrologii. Podczas sesji otwierającej wystąpienie wraz z listem Ministra Infrastruktury Dariusza Klimczaka wygłosiła Pani Magdalena Sobieraj, Zastępca Dyrektora Departamentu Gospodarki Wodnej, podkreślając znaczenie współpracy pomiędzy administracją publiczną, środowiskiem naukowym oraz organizacjami międzynarodowymi w budowaniu bezpieczeństwa wodnego.

Dla ERCE PAN jubileusz ten ma szczególne znaczenie. Centrum pełni funkcję wiodącego ośrodka UNESCO w zakresie ekohydrologii, wspierając rozwój badań, edukacji oraz wdrażania innowacyjnych rozwiązań służących budowaniu bezpieczeństwa wodnego. Obchody 30-lecia programu potwierdzają, że koncepcja rozwijana w Polsce stała się ważnym elementem globalnych działań UNESCO na rzecz harmonizacji potrzeb społeczeństwa z potencjałem przyrody.